Koronavirüs akut mu kronik mi?

Koronavirüs sonrası en merak edilen bahislerden biri kronik ve akut kavramları oldu. Hastalıkların birden ya da sinsice ilerlemesinden yola çıkılarak ortaya atılan bu iki kavram ortasındaki farklar ise açıklandı.

Tabiplerin muayene ve tedavi sürecinde sıklıkla kullandıkları akut ve kronik sözleri, koronavirüs sonrası daha çok merak konusu oldu. Covid-19 virüsünün ortaya çıkması ve ilerleyişi ise akut mu kronik mi olduğu sorularını getirdi. Hürriyet Köşe muharriri Osman Müftüoğlu, bu mevzuyu köşesine bu yazıyla taşıdı:

BİLGİ 1
AKUT HASTALIK NEDİR

TIP bilimlerinde şayet bir hastalık birden teğe, gürültülü bir biçimde, süratlice başlar, çabuk ilerler fakat bütün bunlara karşın şu yahut bu formda genelde kısa vadeli bir seyir gösterip uygunlaşırsa “akut hastalık” olarak tanımlanır. Örneğin boğazınızda gelişen bir lenf bezi iltihabı gürültülü bir biçimde (ateş, üşüme, titreme, boğaz ağrısı) başlar ancak 3-5 gün içerisinde, yani süratle ve büsbütün düzgünleşirse “akut lenfadenit” olarak tanımlanır.

BİLGİ 2
BİR HASTALIK NE VAKİT KRONİKTİR

KİMİ hastalıklar da yavaş, sessiz ve derinden bir başlangıç gösterip uzun vadeli hatta bazen kalıcı, yani hayat uzunluğu düzelmeyen, tedavi imkânları sonlu sıhhat meseleleri halinde kendini gösterebiliyor. Örneğin şeker hastalığı bu türlü bir sorun. Uzun mühlet değersiz işaretlerle (ağız kuruluğu, susama, yorgunluk, kilo kaybı) kendini tabir etmeye çalışırken, vakit içinde böbrekler, kalp, beyin ve gözlerde büsbütün iyileştirilemeyen kalıcı kimi hasarlara yol açabiliyor. Bu nedenle de Tip 2 diyabet, kronik bir hastalık olarak kabul ediliyor.

BİLGİ 3
HEM AKUT HEM KRONİK Mİ

AYRIYETEN şunu da bilelim: Birtakım hastalıkların “akut” bir başlangıçla ortaya çıkmaları lakin şu ya da bu formda vakitle “kronik” bir hastalığa dönüşmeleri de mümkün. Örneğin karaciğerdeki akut bir iltihaplanmanın (akut hepatit) bir müddet sonra kronik bir karaciğer yetmezliğine dönüşmesi her vakit mümkün. Ayrıyeten bu bilginin karşıtı de hakikat: “Kronik” bir hastalıkta da vakit zaman “akut alevlenmeler” (ataklar) ortaya çıkabiliyor. Mesela hafif seyirli kronik bir romatizmal hastalık (romatoid artrit) vakit zaman “akut” bir atak (eklemlerde şişme, kızarma, ağrı) ile de seyredebiliyor.

Koronavirüs akut mu kronik mi?

Tüm detaylı bilgileri inceleyin Koronavirüs akut mu kronik mi?

GÜNÜN SORUSU
COVID-19 KRONİKLEŞEBİLİR Mİ

HİÇ elbet ki COVID-19 akut bir mikrobik hastalık. Ateş, üşüme, titreme, boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, önemli seviyede halsizlikle kendini gösteriyor. Genelde de iki, bilemediniz üç haftalık bir seyirden sonra başlangıçtaki alevlenme baskılanıyor, hastalar büsbütün güzelleşiyor. Yani birden fazla kişi en geç bir ay içerisinde hastalıkla ilgili problemleri külliyen atlatarak (tam şifa) konutuna, işine gücüne dönebiliyor. Ancak bu bahtı yakalayamayan hastalar da var. Ve o hastalarda COVID-19’un tahribatı daha uzun sürüyor. Bu kümedeki hastalar için başlangıçta “uzamış/long COVID-19” tarifi kullanılmıştı. Anlaşılan o ki bu tarif da bize yetmeyecek! Şanssız kimi hastalarda hastalık muhtemelen kronik bir meseleye dönüşebilecek! Elimizde bu bilgiyi doğrulayan epeyce kıymetli bir bilgi/veri var. İsterseniz gelin o bilgiyi rakamsal boyutta incelemek için kutu 1’e göz atalım.

GÜZELLEŞENLERİN ÜÇTE BİRİNDE HASTALIK GERİ DÖNÜYOR

İNGİLTERE’de yapılan yeni bir araştırma 2020’nin birinci sekiz ayında COVID-19 teşhisiyle tedavi edilen 47 bin 780 hastanın yüzde 30’unun (14 bin 140 hastanın) güzelleştikten sonraki 140 gün içerisinde nefes darlığı, kan şekeri yüksekliği ve/veya kalp damar hastalığı ile ilgili birtakım kıymetli sorunlar nedeniyle yine hastaneye yattıklarını, daha da kıymetlisi bu bireylerin yüzde 12.3’ünün hayatlarını kaybettiğini gösterdi. Hastalığın tekrarı ve akciğer/kalp damar hastalıkları komplikasyonları nedeniyle tekrar hastaneye yatmak zorunda kalan hastaların kıymetli bir kısmını ise yaşlıların (65 yaş üzerindekilerin) oluşturduğu saptandı.

ÖZETİ ŞUDUR

DİKKAT! KRONİKLEŞEBİLİR

BANA nazaran COVID-19 hastalığının bilinen istikametleri şimdi son derece sonludur. Hastalıkta, bilhassa bağışıklık sisteminde oluşabilecek hasarların zannedilenden çok daha fazla olabileceği ihtimal dahilindedir. Hatta kimi bilgiler bize hastalık sonrasında farklı organlarda (beyin, karaciğer, böbrek, kalp) otoimmün birtakım hasarların da ortaya çıkabileceğini düşündürüyor. İşte bu nedenle, bilhassa COVID-19 geçiren herkesin lakin bilhassa de 50 yaş üzerindekilerin hastalık sonrasında da sıhhatlerine ihtimam göstermeleri ve dikkatle izlenmeleri gerekiyor.

Koronavirüs akut

Tüm detaylı bilgileri keşfedin Koronavirüs akut mu kronik mi?
Etiketler